Kuantum Algılama ve Metroloji

Nedir?

Kuantum algılama, ölçüm hassasiyetini klasik yöntemlerin doğal sınırının ötesine taşımak amacıyla kuantum etkilerinden yararlanan teknolojileri kapsamaktadır. Her ölçümde, klasik fizikle ulaşılabilen bir hassasiyet tavanı bulunmaktadır (standart kuantum limiti, SQL); dolanıklık, sıkıştırma (squeezing) ve tek atom düzeyinde kontrol gibi yöntemler bu tavanın aşılmasını mümkün kılmaktadır. Başlıca uygulamalar arasında; son derece hassas atomik saatler, yer altı yapılarındaki ve kütledeki değişimleri ölçebilen gravimetreler, çok zayıf manyetik alanları algılayan manyetometreler ve kuantum görüntüleme sistemleri yer almaktadır.

Neden Önemli?

Üç teknoloji alanı arasında ticarileşmeye en yakın olanı bu alandır ve giriş engeli en düşük olan alan olarak öne çıkmaktadır; bugün bazı kuantum sensörleri ticari ürün olarak piyasada yer almaktadır. Stratejik değeri, çift kullanımlı (sivil ve askeri) olmasından kaynaklanmaktadır: özellikle uydu sinyaline (GPS gibi) ihtiyaç duymadan konum, navigasyon ve zamanlama (PNT) sağlayabilmesi, savunma açısından kritik önem taşımaktadır. Ayrıca jeofizik, doğal kaynak aramacılığı, sağlık (örneğin beyin görüntüleme) ve ulusal metroloji altyapısı için önemli imkânlar sunmaktadır.

Bu Alanda Amaç

Bu alanda öncelik; bileşen geliştirme, sistem entegrasyonu ve uygulamaya özgü kalibrasyon konularında yerli kabiliyetin geliştirilmesine verilmektedir. Bu kapsamda ulusal ölçüm ve metroloji altyapısının güçlendirilmesi ve sahada kullanılabilir prototiplerin oluşturulması esas alınmaktadır. Buna karşılık "kuantum radar" gibi operasyonel olarak henüz kanıtlanmamış başlıklar, abartıya kaçılmadan yalnızca araştırma ve bileşen düzeyinde ele alınmaktadır.